پیشینه اسطوره ی پیدیش یین و جشن سده

از اسطوره هی جشن سده تنها یكی به پیدیش آتش اشاره دارد. فردوسی می گوید: هوشنگ پادشاه پیشدادی، كه شیوه كشت و كار، كندن كاریز، كاشتن درخت … را به او نسبت می دهند، روزی در دامنه كوه ماری دید و سنگ برگرفت و به سوی مار انداخت و مار فرار كرد. اما از برخورد سنگها جرقه ی زد و آتش پدیدار شد

  هم در كتاب “التفهیم” و هم “آثارالباقیه” ابوریحان، از پدید آمدن آتش سخنی نیست بلكه آنرا افروختن آتش بر بامها می داند كه به دستور فریدون انجام گرفت و در نوروزنامه آمده است كه : “آفریدون … همان روز كه ضحاك بگرفت جشن سده برنهاد و مردمان كه از جور و ستم ضحاك رسته بودند، پسندیدند و از جهت فال نیك، آن روز را جشن كردندی و هر سال تا به امروز، یین آن پادشاهان نیك عهد را در یران و دور آن به جی می آورند.”
 

 

آتش نیایش  -  اوستا

ستایش پاک تو را باشد، ای آتش پاک گهر
ای بزرگ­ترین بخشوده­ی اهورامزدا
ای فروزنده­ای که در خوری ستایش را
می­ستاییم تو را، که در خانه ­مانمان افروخته­ای

پیروزی نیکی بر بدی

روشنی و آتش، نمونه و کنایه از زیبایی، برکت و آسایش و لاجرم فروغ خداوندی است و مار سیاه کنایه از بدی، تباهی، مرگ و سرما.  با روشن شدن آتش مار می­گریزد و نیکی بر بدی غلبه پیدا می­کند